وضعیت حجاب در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی ایران

وضعیت حجاب در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی ایران بیشتر به دوران قاجار و پهلوی اول رضاشاه مربوط می شود.

وضعیت حجاب در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی ایران

الف) وضعیت حجاب در دوران قاجار

نخستین نشانه‌های کشف حجاب را می‌‌توان در دربار ناصرالدین شاه قاجار و در محافل روشن‌فکری یافت،

ولی رسمیت پیدا کردن آن به دوره حکومت رضاشاه بازمی‌گردد.

در دوران قاجار، مسافرت‌های شاه به اروپا و مشاهداتش از وضعیت پوشش زن و نه اروپایی در دربار تأثیر به‌سزایی داشت.

بتدریج موضوع کشف حجاب در قالب تجددخواهی به محافل روشن‌فکری و اشعار شعرا نفوذ کرد و در مطبوعات منعکس شد.

ب ) حجاب در دوران پهلوی اول رضاشاه

رضاشاه قانون کشف حجاب رو یک‌بار صادر نکرد.

نخستین شایعات پیرامون قانون جدید، هنگامی پخش شد که رضاشاه تحت تأثیر اصلاحات دموکراتیک در افغانستان قرار گرفته بود و امان‌الله خان و ملکه ثریا، شاه و ملکه افغانستان در سال ۱۳۰۸ به ایران آمده‌اند.

ملکه افغانستان بی‌حجاب بود و جنجالی در میان روحانیون ایران برانگیخت.

آنان از رضاشاه خواستند ملکه افغانستان را در ایران مجبور به داشتن حجاب کند که رضاشاه نپذیرفت.

در همین زمان شایعاتی درباره تصویب قانون منع حجاب پخش شد.

رضاشاه پس از تنها سفر خارجی است به ترکیه در ۱۲ خرداد ۱۳۱۳، تحت تأثیر اقدامات غرب‌گرایانه اتاق تُرک قرار گرفت.

در این دوره نیز شایعاتی درباره ممنوعیت حجاب در مدرسه‌های دخترانه پخش شد،

ولی قانونی در این راستا تصویب نشد.

سر خواند رضا شاه ترجیح می‌داد که مردم لباس متحدالشکل بپوشند،

مردان کلاه پهلوی به سر گذارند و نسبت به تخت پیدات دینی در زمینه حجاب سستی نشان دهد.

رضاشاه که شدیداً تحت تأثیر بی‌حجابی زنان ترکیه قرار گرفته بود، این مسئله را پس از یک سال از گذشت سفر به ترکیه در آذر ۱۳۱۴ به محمود جم رئیس‌الوزرا چنین بازگو کرد.:

نزدیک دو سال است که این موضوع سخت فکر مرا به خود مشغول داشته است میل بود خصوصاً از وقتی که به ترکیه رفتم و زن‌های آن‌ها را دیدم که پیچ و حجاب را دور انداخته و دوش به دوش مردهایشان در کار های مملکت به آن‌ها کمک می‌کنند، دیگر از هرچه زن چادری است بدم آمده‌است. اصلاً چادر و چاقچور دشمن ترقی و پیشرفت مردم است. درست حکم یک دمل را پیدا کرده که باید با احتیاط به آن نیشتر زد و از بینش بود.

جشن کشف حجاب در قم

از این‌رو بخشنامه کشف حجاب کرد تصویب رضاشاه در تاریخ ۲۷ آذر ۱۳۱۴ از طرف رئیس‌الوزرا به دربار فرستاده شد تا در آغاز دی ماه فرمان اجرای غیررسمی قانون کشف حجاب به تمام ولایات ایران ارسال گردد. رضا شاه در هفته اس دی سال ۱۳۱۴ طی جشن فارغ‌التحصیلی دختران بی‌حجاب در دانش‌سرا مقدماتی رسماً بر کشف حجاب تاکید کرد. کشف حجاب در ترکیه اختیاری بود و علاوه بر آن آتاتورک فعالیت‌های برنامه‌ریزی‌شده و تبلیغات محتاطانه‌ای برای تشویق زنان به برداشتن حجاب اجرا می‌کردند.

مثلاً می‌گفت:

خودتان را به جهان نشان دهید و رو در رو به جهان بنگرید

اما رضاشاه این کار را با زور انجام داد به طور ناگهانی حق انتخاب را از زنان گرفت و هیچ روند جامعه پسندی برای این کار طی نشد.

بخشی از زنان که مسن‌تر و سنتی بودن و بدون چادر احساس برهنگی می‌کردند عملاً در خانه مفقود شدند.

در سال ۱۳۲۰ که رضاشاه ایران را ترک کرد اجرای قانون کشف حجاب سریعاً فراموش شد.

وزارت فرهنگ حکم داد از ورود زنان بی‌حجاب به دانشگاه جلوگیری شود و معلمان زن مدرسه‌ها و استادان زن دانشگاه مجبور شدند با حجاب به کلاس برود.

در تهران و سایر شهرها دختران دانش‌آموز و زنان به خاطر نداشتن حجاب مورد آزار و اذیت قرار گرفتند.

وضعیت حجاب در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی ایران بیشتر به دوران پهلوی اول رضاشاه مربوط می شود. که با مخالفان زیادی روبرو شد که منجر به پیروزی انقلاب اسلامی شد.

بخوانید: پوشش چادر در ایران

یک نظر برای “وضعیت حجاب در سال‌های قبل از انقلاب اسلامی ایران”

  1. اینجانب ازعشایر بنکوی عرب تیره ایگدر طایفه عمله ایل قشقایی هستم که از طرف پدر بزرگ خان محلی (درزمان احمد شاه قاجار) و پدر خان محلی (رضا شاه پهلوی) و خود خان محلی (محمد رضا شاه پهلوی) به جد اینجانب و پدر بزرگ اینجانب و پدراینجانب ظلم نموده اند که درنهایت به شخص اینجانب ظلم نموده اند. کلاس اول ابتدایی (قبل از انقلاب) خانم گشاده رو یا زیبا که احتمالا از اهالی شهر لار مرکز شهرستان لارستان یا شهر جهرم مرکز شهرستان جهرم بودند که خیلی مختصر اما با توجه به قدرت سرکوب حکومت شاهنشاهی حاکم بر کشور ایران احتمالا تمام توان ایشان بوده است اینجانب را با مرحوم آیت الله موسوی خمینی (امام خمینی) و کاری که می خواهد انجام دهد (انقلاب اسلامی) آشنا کردند اما ازاول انقلاب تا کمی قیل ازهم اکنون درشهرهای خنج و کلان شهر شیراز و شهرجدید صدرا بسیجی فعال بوده ام حدود بیش از دو سال داوطلبانه از طرف بسیج سپاه پاسداران انقلاب اسلاامی درخط مقدم دفاع مقدس از جنوبی ترین محور مرزی کشور تا غربی ترین محورمرزی کشور در دفاع مقدس حضوری فعال داشته ام حدود یکسال به عنوان وظیفه ای که صد درصد داوطلبانه بوده از طرف کمیته انقلاب اسلامی (لشکر ۲۸ روح الله) درخط مقدم محورهای مرزی جنوب کشورحضوری فعال دردفاع مقدس داشته ام ازاول دفاع مقدس تا پایان آن چند باری تا مرز اسارت و شهادت پیش رفته ام اما جانبازی (با سه بارمجروحیت) دردفاع مقدس نصیبم شده است که دلیل عدم حضورم درسوریه برای دفاع ازحرم می باشد با این سابقه طولانی که به شرح فوق درزندگی خود فعالیت هایی برای استحکام حکومت جمهوری اسلامی ایران داشته ام حال می گویم که تمام کارهایی که دولت جمهوری اسلامی ایران می گوید برای ایثارگران درکشورایران انجام داده است تبلیغات دروغین دولتی است برای مثال اینجانب اشتغالم را در … مدیون شخص آقای … هستم نه ایثارگربودنم خیلی دوست دارم تا محلی پیدا شود تا موارد دیگری را بنویسم و منتشر شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *