حجاب در گفتار

  • دسته : حجاب
  • 24 اکتبر 2019 | 11:10

نوع دیگر حجاب و پوشش قرآنی ، حجاب در گفتار و حجاب در رفتار زنان در مقابل نامحرمان است. «پس زنهار نازک و نرم با مردان سخن نگویید؛ مبادا آن که دلش بیمار (هوا و هوس) است به طمع افتد.»

حجاب در گفتار

حجاب در گفتار اول: وقار در سخن گفتن

اسلام با توجه به سلامت جامعه و برای جلوگیری از ایجاد زمینه‌های فساد، برای حضور زن در اجتماع شرایطی قائل شده است.

وقار در سخن گفتن و متانت در کلام نه جلوگیری از سخن هیجان‌انگیز نیز ازجمله این شرایط است

با دقت در آیات و روایات خواهیم دید که اسلام به این موضوع از دو منظر نگریسته است که هر دو شایان توجه و قابل دقت است:

۱- آهنگ سخن

۲- محتوای سخن

« ای زنان پیامبر، شما همچون سایر زنان نیستید اگر پرهیزکار باشید مواظب باشید که در سخن نرمش زنانه و شهوت آلود به کار نبرید که موجب طمع بیماردلان گردند بخوبی و شایستگی سخن بگویید. »

آیه به‌روشنی زنان پیامبر را از این‌که به گونه‌ای سخن بگویند که بیماردلان آزمندانه در آن‌ها طمع ورزند نهی کرده است و آنان را به وقار در سخن گفتن و متانت در کمال فراخوانده‌است.

اکنون پیش از آنکه به بررسی آیه بپردازیم

یادآوری می‌کنیم که ( همان‌طورکه برخی از مفسران نیز تاکید کرده اند ) مخاطب قرار گرفتن زنان پیامبر هرگز بدان معنا نیست که این حکم، ویژه آنان از مفسران بسیار هر یک از جهتی این اختصاص را نفی کرده و مفهوم آیه را شامل همه زنان مسلمان دانسته‌اند.

برخی از آنان منزلت والا و جایگاه بلند اجتماعی زنان پیامبر را زمینه‌ای مخاطب قرار گرفتن آن‌ها دانسته‌اند.

در اینجا برای روشن‌تر شدن مطلب، کلام وحی به زهیری را به اختصار می‌آوریم:

« هرچند خطاب در آیه متوجه زنان رسول اکرم شده اما در حکم و معنایی دیگر زنان نیز شریک هستند و مخاطب قرار دادن زنان رسول به دو جهت می‌پاشد. یک به‌جهت شرافت آن‌ها دو به‌جهت این‌که بایستی الگو و سرمشق دیگران باشد. »

محتوای سخن

گفتیم آیه در  زمینه ی آهنگ و محتوای کلام رهنمود داده است.

«  به خوبی و شایستگی سخن بگویید. »

بدین معنی که زن نباید ناروا سخن بگوید و از کلماتی هیجان بار استفاده نماید، بر این نکته مفسران نیز تأکید کرده‌اند.

قرطبی از قول ابن‌عباس می‌نویسد:

« زنان را امر می‌کند که امر به معروف و نهی از منکر کنند. »

و خودش (قرطبی ) می‌نویسد:

« مقصود از قول معروف، سخن صواب و درستی است که شریعت و نفوس آدمی بپسندد. »

سید قطب می‌گوید:

« قول معروف یعنی سخن آن‌ها در امور معروف و نیک باشد نه منکر و زشت مانند شوخی کردن و … »

خلاصه به دنبال نهی از خضوع و نرمش در کلام و سخن شایسته و خوب سفارش کرد چراکه گاهی موضوع و محتوای سخن نیز، تحریک‌کننده و هیجان‌انگیز می‌باشد. البته چنین به نظر می‌رسد که برخی از مفسران، چندان فرقی بین صدر و ذیل آیه قائل نشده اند، زمخشری  می‌گوید: «سخن به نیکی گویند یعنی به دور از آزمندی بیماردلان به جد و خشونت بدون نرمی، یا سخن نیکو درحالی‌که به لحاظ صورت خشن باشد. »

سیوطی نیز می‌نویسد:

« از محمد بن کعب روایت شده مقصود از قول معروف، سخنی است که در آن احدی طمع نکند. »

آهنگ سخن

قرآن با تاکید تمام از این‌که لحن کلام و آهنگ سخن زن هیجان‌انگیز باشد مانع شده است: در قرآن آمده‌است:

در سخن گفتن، خاضع و نرم نباشید تا کسی که دلش بیماری است، به طمع بیفتد.

نگاهی گذرا به تفاسیر نشان می‌دهد که قریب به اتفاق مفسران، این آیه را درباره آهنگ سخن زن دانسته و نوشته‌اند:

در پاسخ‌گویی آهنگ کلام را نرم و فریبنده نساز چنان که بیماردلان و فحشاء آفرینان می‌کنند.

در تفسیر نمونه آمده است:

« بلکه به هنگام سخن گفتن، جدی و خشک و به طور معمولی سخن بگویید

نه همچنین زنان کم شخصیت که سعی دارد با تعبیرات تحریک‌کننده که گاه توأم با ادا و اطوار مخصوصی است که افراد شهوت‌ران را به فکر گناه می‌افکند سخن بگویند. »

و مقصود از بیماری دل یا ضعف ایمان است یا مریضی شهوت و فجورکه به جنون جنسی تعبیر می شود، اثر تحریک آمیز صدای زن توسط روان‌شناسان مورد بررسی قرار گرفته از جمله مارتین موریسون روان‌شناس معروف کانادایی به این نتیجه رسیده که:

صدا اولین محرک و عامل جنسی به شمار می‌آید …

و صدای زن در مردها اثر بسزایی دارد

این مطلب از شهید پاک‌نژاد در کتاب اولین دانشگاه و آخرین پیامبر نیز می باشد.

بخوانید: حجاب در رفتار

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *